De beleidsanalytische toets (BAT) is een kritische analyse van de beleidsmatige aspecten van een voorstel. De BAT kijkt naar drie hoofdpunten: probleembeschrijving, -aanpak en uitvoering. Daarbij wordt uitgegaan van de keuzes die de indieners hebben gemaakt en gaat de Afdeling advisering na of de toelichting bij het voorstel helder en overtuigend is. Bij het uitvoeren van de BAT kijkt de Afdeling advisering naar drie hoofdpunten. Deze drie punten staan in nauw verband met elkaar.
Stap 1: Probleembeschrijving
Welk maatschappelijk probleem moet het gestelde ontwerp oplossen of verminderen? Wat is de kern van het probleem? In deze fase stelt de Afdeling advisering fundamentele vragen.
- Wat is het probleem?
- Wie ervaart het als probleem?
- Wat voor soort probleem is het?
- Wat is de context van het probleem?
- Is het noodzakelijk om dit probleem op te lossen?
- Welke eerdere ervaringen zijn er met het probleem én met de (mogelijke) oplossing?
- Wat leren eerdere ervaringen met dit probleem of met andere, vergelijkbare problemen?
Voorbeeld uit de praktijk
Beleidskeuzes en het bredere kader van overheidsbeleid
Wetgeving staat nooit op zichzelf. Het valt altijd binnen een breder kader van overheidsbeleid. De Afdeling advisering gaat daarom bij de beleidsanalytische toets (BAT) uit van de beleidskeuze die de indiener van het voorstel maakt. Wanneer de kern van het probleem is vastgesteld, zijn de volgende vragen belangrijk:
- Leent het probleem zich voor een oplossing via wetgeving?
- Zijn andere regels of zelfregulering door de betrokken partijen meer geschikt?
- Is er sprake van een eenmalig probleem waarvoor wetgeving niet nodig is? Hierbij kijkt de Afdeling advisering ook naar de samenhang met andere (nog in te dienen) wetsvoorstellen.
Voorbeelden uit de praktijk
<< Terug naar boven
Stap 2: Probleemaanpak
Biedt de voorgestelde regeling een oplossing voor het gedefinieerde probleem? En is deze oplossing ook effectief? Bij het beantwoorden van de vraag of een oplossing effectief is, betrekt de Afdeling advisering ook de neveneffecten en lasten voor burgers, private organisaties en bedrijven. Bovendien beoordeelt de Afdeling de beleidstheorie: de veronderstellingen waarop een voorstel berust. Bijvoorbeeld dat door het verhogen van de prijs van een product de vraag naar dit product zal afnemen.
Voorbeeld uit de praktijk
<< Terug naar boven
Stap 3: Uitvoering
De derde stap van de beleidsanalytische toets (BAT) kijkt naar de uitvoering van ontwerpen. Daarbij kijkt de Afdeling advisering naar:
- De naleefbaarheid van een voorstel
Kunnen burgers en private organisaties de verplichtingen die de regeling oplegt naleven? De Afdeling advisering let bijvoorbeeld op de administratieve lasten die het ontwerp met zich meebrengt.
- De uitvoerbaarheid van een voorstel
Zijn (overheids)instellingen in staat de regeling uit te voeren? Hebben zij voldoende mensen en middelen?
- De handhaafbaarheid van een voorstel
Kan er toezicht worden uitgeoefend op de naleving van de regeling? En wie wordt daarmee belast?
Voorbeeld uit de praktijk
<< Terug naar boven |
Home 
Beleidsanalytische toets
