Ja, wat moet je hierna zeggen. Ik wil in ieder geval beginnen met U, Majesteit, te bedanken voor het feit dat u deze vergadering wilt voorzitten.

Inleiding van mr. H. D. Tjeenk Willink, vice-president van de Raad van State voor het symposium ter gelegenheid van het afscheid van prof.

Mag ik beginnen u, leden van het college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Holland, en u, leden van de jury, die mij unaniem hebben voorgedragen, te danken voor de toekenning van de prijs die de naam draagt van iemand die ik nu ruim 38 jaar ken en hoogacht om zijn vele capaciteiten – bestuurlijk, politiek, wetenschappelijk –, zijn consistentie en integriteit.

Majesteit, Koninklijke Hoogheden, dames en heren. 

"De tweezijdige taak van de Raad vereist een hechte werkgemeenschap van velen.

Dames en heren,

In de bijlage bij het eindverslag dat ik op 5 juli 2010 als informateur aan de Koningin uitbracht, heb ik de noodzaak onderstreept van een politiek inhoudelijk debat in deze tijden van crises.

Ongetwijfeld was u ter voorbereiding op deze persconferentie gisteren in de Eerste Kamer aanwezig bij de plenaire behandeling van het wetsvoorstel herstructurering Raad van State.

Mevrouw de minister, dames en heren,

Mag ik u, mevrouw de minister, complimenteren met het initiatief om deze staatsrechtelijke lexicon uit te geven.

Dames en heren,

Gezondheidszorg een publiek belang
Met het opnemen van artikel 22, eerste lid in de Grondwet: "de overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid" werd in 1983 vastgelegd dat de overheid (zie voetnoot 1) de publieke belangen in de gezondheidszorg bewaakt.

Democratie en wetenschap in de toekomst, in het bijzonder met betrekking tot de organisatie van de publieke sector

Dames en heren,

Ik heb me er altijd over verbaasd dat terwijl de overheid steeds meer ging praten over het belang van kennis voor het beleid tegelijkertijd de aanwezigheid van inhoudelijke kennis binnen de overheid zelf verminderde en het stelsel van onafhankelijke adviesorganen dat sedert de grondwetswijziging van 1922 ten dienste van de kwaliteit van het overheidsbeleid was ontwikkeld stelselmatig werd verzwakt.

Koninklijke Hoogheid, mijnheer de voorzitter, dames en heren,

"Ieder mens wil van betekenis zijn voor zijn dierbaren, familie en vrienden, in zijn werk de buurt, voor de samenleving.

1. Inleiding
Wie de geschiedenis van de Raad van State - die teruggaat tot 1531 - bekijkt, valt op dat de Raad steeds de hoogste onafhankelijke adviseur is geweest van het centraal bestuur.

In de historische toespraak die een bevlogen Jean Monnet op 30 april 1952 in Washington hield, betoogde hij dat Europa geen staten maar mensen - burgers dus - zou verenigen: "Nous ne coalisons pas des États, nous unissons des hommes."

In aanvulling op het persbericht en de samenvatting van het jaarverslag wil ik op drie aspecten wijzen die het werk van de Raad betreffen en enkele opmerkingen maken bij de Algemene beschouwingen.

20 jaar geleden werd ik geregeld uitgenodigd door, in Haagse termen, uitvoerders van het beleid.

Leden van het curatorium, mijnheer de rector, dames en heren,
In de nota "Zicht op wetgeving", die een aantal jaren geleden de opmaat vormde voor de ontwikkeling van een algemeen wetgevingsbeleid, werd een aantal kwaliteitseisen geformuleerd waaraan wetgeving zou moeten voldoen.

Het vergeten Koninkrijk
Excellenties, geachte Voorzitter en Ondervoorzitter van de Raad van Advies van de Nederlandse Antillen, geachte mevrouw Dip, dames en heren,
Bij een zestigste verjaardag passen felicitaties, aandacht voor de voorbije jaren en natuurlijk ook een blik op de toekomst.

Mijn inleiding wil ik in vier korte onderdelen splitsen.

Bijdrage van de Vice-President van de Raad van State ten behoeve van de hoorzitting van de vaste commissie van Binnenlandse Zaken en Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken van de Eerste en de vaste commissie van Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 30 november 2007.

1. Mag ik beginnen u, bestuur en poorters van Nieuwspoort, van harte geluk te wensen met het 45-jarig bestaan van dit instituut.

Uitgesproken op 18 oktober 2007 tijdens de bijeenkomst van de Academie van Wetgeving te Den Haag.<

"De maatschappelijke betekenis van kunst; de kunst van de politiek"
Op 22 februari 1998 mocht ik in het van Balkeneijndehuis de eerste Blauwe Salon openen en heel kort iets zeggen over kunst en politiek.

To what extent may in a constitutional democracy the rule of law be limited in order to protect it against terrorism?
Ladies and gentlemen,
Constitutional democracies have come into being over a long period of time.

Het is me duidelijk gemaakt: 5 minuten; niet meer.

Mr President and distinguished members of the National Assembly of the Republic of Korea, It is a great privilege for me to address you today, as Vice-President of the Council of State of the Kingdom of the Netherlands.

Inleiding
Allereerst dank voor de uitnodiging vandaag met u van gedachten te wisselen over bepaalde ontwikkelingen in de publieke sector, waarover ik eerder dit jaar in mijn Algemene beschouwingen bij het Jaarverslag van de Raad van State 2005 heb geschreven.

Alledaagse berichten uit de krant van 5 oktober 1940: Rotterdam winkelt als vanouds. Birmingham voornaamste doel der vliegers.

Bij de viering van de vijftigste verjaardag van de Novib (wie herinnert zich nog de oorspronkelijke naam: Nederlandse Organisatie voor Internationale Bijstand?) past allereerst een felicitatie aan al diegenen die de afgelopen vijftig jaar met bevlogenheid en engagement, kennis van zaken en zakelijkheid hebben volgehouden; tegen de onverschilligheid, het cynisme, de teleurstelling en (soms) het politieke klimaat in.<

"Hollandse Ruimten" Publieke ruimte
Het eervolle verzoek om hier bij het begin van de 'HollandMaand' te spreken heb ik opgevat als een uitnodiging om iets te zeggen over een onderwerp dat me na aan het hart ligt: de rol van de overheid en natuurlijk vandaag, de plaats van de provincie.

De bezorging van een nieuwe uitgave van de Staatsregeling van 1798, onze eerste Grondwet, is een gelukkig idee, omdat deze Staatsregeling door haar rijkdom aan gedachten, haar helderheid, haar democratisch gehalte en haar internationale gerichtheid ons nu nog steeds kan inspireren, en ons een tijdperk uit onze geschiedenis en een aspect van onze nationale identiteit onder ogen brengt, die - ten onrechte - vaak veronachtzaamd worden.

Allereerst hartelijk bedankt, Ben Knapen, voor het eerste exemplaar van de "De man en zijn staat", deze nieuwe historische biografie van Johan van Oldenbarnevelt.

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik betrap me er op in de loop der jaren meer gefascineerd te raken door de geschiedenis van dit land en de eigen kenmerken van het Nederlandse staatsbestel.

Welkomstwoord van mr. H.D. Tjeenk Willink in de Gotische zaal van de Raad van State.

Inleiding
Aan mij de opdracht de bijdragen van de diverse sprekers te voorzien van een slotbeschouwing.

Het gebeurt in Nederland – helaas - maar zelden dat een politicus zijn ervaringen als bewindsman met de ambtenaren op papier zet, van een zorgvuldige analyse voorziet en daaraan ook een – bescheiden, maar rake - beschouwing knoopt over gewenste toekomstige ontwikkelingen met betrekking de kwaliteit van de rijksoverheid.

Hooggeachte Minister, Wethouder, Directeur Generaal, Rijksgebouwendienst, vertegenwoordiger van de Rijksdienst Monumentenzorg, Algemeen directeur van Aannemer Hillen en Roosen, medewerkers van de Raad en staatsraden, geachte aanwezigen, Allereerst dank aan u, mevrouw de Minister, voor uw aanwezigheid ondanks andere verplichtingen.<

Het is niet gemakkelijk voor mij als opvolger een beeld te schetsen van de oud Vice-President van de Raad van State, mr. Willem Scholten.

"De standaard boven Soestdijk voorgoed gestreken".
"Kerstmis zal ik niet halen. Ik heb er vrede mee.

Voorzitter, Niemand van de thans aanwezige leden van de Raad was erbij toen de Prins van Oranje in 1985 van rechtswege zitting kreeg in de Raad en door U op 3 juli van dat jaar hier, zoals dat zo mooi heet, werd binnengeleid.

Uitgesproken in de Balzaal van Kneuterdijk 20 in Den Haag.<

Algemeen
Een jaarverslag is een publieke verantwoording voor de wijze waarop een organisatie haar taken in een jaar heeft verricht.

Tegen het verleden: "dank", tegen de toekomst: "ja!"
In 1976 sloot Koningin Juliana haar kersttoespraak af met de wens dat wij eens tegen het verleden zullen zeggen: “dank” en tegen de toekomst: “ja!”.

Veranderingen in de (wetgevings)advisering van de Raad van State
1.

Landgoed Voorlinden te Wassenaar.
Anderhalf jaar geleden, toen we nog een kabinet hadden, schreef dat kabinet in de toelichting op de Miljoenennota 2002 dat een heroriëntatie op de rol van de overheid als één van de belangrijkste beleidsopgaven in de komende jaren moest worden beschouwd.

Uitgesproken op dinsdag 25 maart 2003 in Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag:

Inleiding
Artikel 90 van onze Grondwet bepaalt: “De regering bevordert de ontwikkeling van de internationale rechtsorde”.

Pulchri Studio, 17 maart 2003.
Dank voor het eerste exemplaar van Pluche, een, kan het worden hèt, tijdschrift voor reflectie en debat over het openbaar bestuur.

Koninklijke Schouwburg, 18 december 2002
Ter inleiding op de discussie over de stellingen over de verhouding wetgever-rechter (bijlage 1) wil ik graag een aantal meer algemene opmerkingen maken.<

Niet de beperkingen, maar de ruimte.
Geachte medeleden, oud Vice-President, Secretaris.

Uitgesproken op dinsdag 24 september 2002 in Sociëteit de Witte te Den Haag:
1.

Uitgesproken op zondag 7 april 2002 in Hotel Sofitel te Den Haag:
Dank allereerst voor de uitnodiging om vanmiddag te spreken over de positie van het Nederlandse koningschap.

Uitgesproken op dinsdag 19 maart 2002 in Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag:
Dit is de vijfde keer dat ik een jaarverslag van de Raad mag presenteren en toelichten.

Uitgesproken op dinsdag 25 september 2001 tijdens een openbaar college aan de universiteit van de Nederlandse Antillen.

1.

Clarity and quality in Community legislation
Ladies and gentlemen, I have to some extent narrowed down the wide-ranging title Transparency in legislation: precondition for democratic legal order in Europe.

Uitgesproken op woensdag 21 februari 2001 in de Gotische zaal van de Raad van State:
1.